Zelf een loungebank maken van hout met bouwtekening en stappenplan

Een houten loungebank zelf maken is een van de meest lonende tuinprojecten die er zijn. Je bespaart al snel honderden euro’s ten opzichte van een kant-en-klare loungeset uit het tuincentrum, en het resultaat past precies op jouw terras in jouw stijl. Of je nu kiest voor een rechte twee- of driezitsbank van steigerhout, of een volledige hoekbank inclusief bijzettafel, de gemiddelde doe-het-zelver rondt dit project in 10 tot 15 klusuren af.

In dit artikel vind je alles wat je nodig hebt om goed voorbereid te beginnen. Van de juiste afmetingen voor een comfortabele zit en de beste houtsoorten voor buiten, tot het gereedschap dat je nodig hebt en de bouwtekening die het verschil maakt tussen een project dat soepel loopt en één waarbij je halverwege opnieuw moet beginnen.

Welke afmetingen geven de meeste zitcomfort

De maatvoering van een loungebank verschilt fundamenteel van een gewone tuinbank. Een loungebank is lager, dieper en heeft een achterover hellende rugleuning, precies omdat loungen een andere zithouding vraagt dan rechtop zitten. De volgende maten zijn gebaseerd op gangbare praktijknormen en geven de meeste mensen het beste zitcomfort.

Onderdeel	Aanbevolen maat	Toelichting
Zithoogte	38 tot 45 cm	Lager dan een reguliere tuinbank voor een ontspannen loungezit
Zitdiepte	55 tot 65 cm	Inclusief kussen; dieper dan een standaardbank voor languit loungen
Zitbreedte per persoon	Minimaal 60 cm	Voldoende ruimte zonder dat het krap aanvoelt
Rugleuning hoogte	35 tot 45 cm	Gemeten vanaf het zitvlak
Rugleuning hoek	20 graden achterover	Standaard hellingshoek voor loungezit; meer hoek geeft relaxter gevoel
Totale bankdiepte	80 tot 100 cm	Inclusief rugleuning en eventuele achterwand

Tip uit de praktijk: houd bij het ontwerpen van een schuine rugleuning altijd kleine tussenruimten tussen de planken aan van minimaal 5 tot 8 mm. Regenwater loopt dan makkelijk weg en vuil is eenvoudiger te verwijderen dan bij een dicht aansluitend vlak.

Kies de houtsoort die bij jouw project en budget past

Voor een houten loungebank die buiten staat zijn niet alle houtsoorten geschikt. De meest gebruikte opties zijn steigerhout, Douglas hout en geschaafd lariks. Elk heeft zijn eigen eigenschappen als het gaat om vochtbestendigheid, bewerkbaarheid en uitstraling.

Steigerhout

Steigerhout in de maat 195 x 30 mm is de meest gebruikte planksoort voor een zelfgemaakte loungebank. Het hout is breed genoeg voor zowel het zitvlak als de rugleuning en eenvoudig te bewerken met een cirkelzaag of afkortzaag. Kies je voor nieuwe planken, laat ze dan eerst minimaal twee weken drogen op kamertemperatuur. Vers vurenhout bevat veel vocht en vervormt snel als het zonder drogen buiten wordt verwerkt. Behandel het hout daarna met een buitenbeits of houtolie om het te beschermen tegen UV-straling, regen en wind.

Douglas hout

Douglas hout behoort tot duurzaamheidsklasse 3 en is van nature beter bestand tegen houtrot dan vurenhout. Onbehandeld haalt Douglas buiten een levensduur van 10 tot 15 jaar. Het hout is iets harder dan steigerhout, wat betekent dat voorboren bij alle schroefpunten verplicht is om splijten langs de nerf te voorkomen. Geschaafd Douglas voelt aangenamer aan dan ruw gezaagd steigerhout, wat bij een loungebank zonder kussens een relevant verschil is.

Lariks

Lariks is een naaldhoutsoort met een hoge harsinhoud en behoort tot duurzaamheidsklasse 3 tot 4, vergelijkbaar met Douglas maar met iets meer weerstand tegen houtrot. Geschaafd lariks in de maat 45 x 145 mm is een populaire balkdikte voor loungebank constructies omdat het voldoende massa geeft voor een stabiele en zware uitstraling. Lariks vergrijst net als Douglas buiten vanzelf als het niet wordt behandeld.

Eigenschap	Steigerhout (vuren)	Douglas	Lariks
Duurzaamheidsklasse	4 tot 5	3	3 tot 4
Levensduur buiten behandeld	5 tot 10 jaar	10 tot 15 jaar	10 tot 20 jaar
Vochtgevoeligheid	Hoog (vers)	Matig	Laag
Voorboren vereist	Aanbevolen	Verplicht	Verplicht
Relatieve prijs	Laag	Gemiddeld	Gemiddeld tot hoog

Dit gereedschap en deze materialen heb je minimaal nodig

Voor het maken van een houten loungebank heb je een combinatie van snijgereedschap, bevestigingsmiddelen en meetgereedschap nodig. Hieronder vind je een overzicht van wat er minimaal in je gereedschapskist moet zitten.

• Cirkelzaag of afkortzaag: voor rechte zaagsneden in planken en constructielatten. Een afkortzaag geeft de nauwkeurigste resultaten bij herhalende zaagsneden op dezelfde lengte.
• Accuboor met voorboor en verzinkboor: gebruik een houtboor die iets smaller is dan de schroefdiameter en boor alle schroefpunten voor. Een verzinkboor zorgt dat de schroefkop verzonken in het hout valt en niet uitsteekt.
• RVS of verzinkte constructieschroeven: gebruik 4 x 50 mm voor het verbinden van planken onderling en 6 x 70 mm voor zwaardere constructieverbindingen zoals poten aan frames. RVS schroeven bevatten geen ijzer en roesten daardoor niet, ook niet in contact met tanninerijk hout zoals eiken of Douglas.
• Houtlijm voor buitengebruik: gebruik D3 of D4 gecertificeerde houtlijm op verbindingshoeken voor extra constructiesterkte naast de schroeven.
• Waterpas en meetlint: controleer elk onderdeel horizontaal en loodrecht voor je schroeft. Een millimeter fout in de poten geeft een wiebelende bank.
• Schuurpapier korrel 80 en 120: schuur alle vlakken en kanten die in contact komen met kleding voor het assembleren. Splinters op een zitvlak of armleuning zijn onacceptabel, ook onder kussens.
• Rubberen of kunststof voetjes: monteer deze onder alle poten om direct contact tussen het hout en een natte vloer te vermijden. Stilstaand vocht onder een houten poot is de snelste route naar houtrot.

Stap 1: Bepaal het model en de configuratie voordat je iets koopt

Een rechte loungebank, een L-vormige hoekbank of een modulaire loungeset zijn drie fundamenteel verschillende constructies met andere zaaglijsten, hoeveelheden materiaal en montagevolgordes. Bepaal dit van tevoren en noteer ook de gewenste breedte, of je opbergruimte onder het zitvlak wilt en of de rugleuning aan één kant of aan beide kanten van de hoek doorloopt. Bij een L-vormige hoekbank loopt de rugleuning over de lengte van de bank typisch niet hoger dan 40 cm, zodat je aan het uiteinde niet tegen een blinde wand aankijkt.

Tip uit de praktijk: kijk ook naar de kussenmaten voordat je de definitieve afmetingen van de bank vaststelt. Standaard loungekussens zijn vaak 60 x 60 cm of 60 x 120 cm. Een bank die hier qua zitbreedte en zitdiepte op is afgestemd scheelt een duur maatwerk kussen.

Stap 2: Kies een locatie met een vlakke ondergrond en goede afwatering

Plaats een houten loungebank bij voorkeur op beton, tegels of composiet terrasplanken. Een ondergrond van gras of losse aarde zuigt vocht op en versnelt het verotten van de poten, ook bij Douglas of lariks. Zorg ook dat de plek een lichte afschot heeft zodat regenwater wegloopt en niet onder de constructie blijft staan.

Stap 3: Zaag en assembleer de onderdelen in de juiste volgorde

De montagevolgorde bepaalt of je later nog bij alle schroefpunten kunt. De logische opbouw voor een loungebank is als volgt.

• Begin met de armleuningen als zelfstandige modules. Twee sets van vier planken (195 x 30 mm, 600 mm lang) worden aan voor- en achterkant verbonden met constructielatten en afgedekt met een topplank.
• Bevestig daarna de verbindingslatten voor het zitgedeelte op 32 cm vanaf de onderkant aan de binnenzijde van beide armleuningen. Dit bepaalt de latere zithoogte inclusief kussen.
• Monteer het zitvlak door planken op de verbindingslatten te schroeven met kleine tussenruimten van 5 tot 8 mm voor afwatering.
• Bouw de rugleuning als aparte module op een vlakke ondergrond en schroef hem daarna onder de gewenste hoek van 20 graden aan de armleuningen vast.
• Schroef als laatste de blindering of achterwand vast, zodat alle eerder geplaatste constructieverbindingen nog bereikbaar waren tijdens het bouwen.

Stap 4: Werk het hout af voordat je gaat loungen

Een onbehandelde houten loungebank buiten vergrijst binnen één seizoen zichtbaar door UV-straling en vochtwisselingen. Behandel het hout altijd voor eerste gebruik met een passend product.

• Buitenbeits: dekt de houtnerf gedeeltelijk of volledig af en biedt de sterkste bescherming tegen vocht en UV-licht. Aanbrengen in twee lagen met een tussendroging van minimaal 24 uur.
• Houtolie: trekt diep in de houtvezel en beschermt van binnenuit. Geeft een matte, naturelle uitstraling en is eenvoudig bij te werken. Minimaal één keer per jaar opnieuw aanbrengen.
• Houtgrondverf plus dekkende buitenverf: volledig dekkend en in elke kleur te mengen. Aanbrengen in één grondlaag plus twee deklagen voor uitstekende weerbestendigheid. Ideaal als je een gekleurde loungebank wilt die aansluit op je tuinstoelen of zelfgemaakte buitenkeuken.

Een goede bouwtekening bespaart je materiaal, tijd en ergernis

Veel gratis loungebank bouwtekeningen die je online vindt missen een volledige zaaglijst, geven geen materiaaloverzicht of zijn ontworpen voor standaardmaten die niet overeenkomen met de planken die jij bij de bouwmarkt haalt. Het gevolg is dat je halverwege opnieuw moet rekenen, planken te kort zaagt of extra ritten naar de bouwmarkt moet maken.

Een professionele bouwtekening lost dat op. De tekeningen uit het pakket van Freds Bouwtekeningen bevatten voor elke variant een complete zaaglijst met exacte lengtematen, een stuklijst met hoeveelheden en een montage-instructie die de volgorde van assemblage stap voor stap toont. Benieuwd naar de ervaringen van andere doe-het-zelvers met het pakket? Lees dan eerst mijn review van Freds Bouwtekeningen voordat je verder gaat.

Werk in losse modules voor een sterker en makkelijker te bouwen resultaat

De meest gemaakte fout bij het zelf bouwen van een loungebank is proberen de hele constructie in één keer op te bouwen. Werken in losse modules geeft drie concrete voordelen. Elk onderdeel is makkelijker te controleren op haaksheid en vlakheid voordat het wordt gemonteerd. Fouten zijn eenvoudiger te herstellen als een module nog los staat. En het eindresultaat is steevast steviger omdat de verbindingen op een vlakke ondergrond zijn gemaakt in plaats van in een al deels opgebouwde constructie.

Denk aan de armleuningen, het zitvlak, de rugleuning en eventuele bijzettafeltjes als zelfstandige bouwblokken die je op het einde samenvoegt. Dezelfde manier van werken betaalt zich ook uit bij grotere tuinprojecten.